Over grenzen aangeven, jezelf verliezen in relaties en wat er écht onder people pleaser gedrag schuilgaat.
Veel mensen die moeite hebben met nee zeggen herkennen zichzelf niet direct als pleaser. Je ziet jezelf juist als zeer behulpzaam, loyaal of zorgzaam. Iemand die graag klaarstaat voor anderen.
En dat zijn eigenschappen die door onze maatschappij gewaardeerd worden. Op het werk, in vriendschappen, in relaties. Iemand die voor anderen zorgt… daar wordt geen nee tegen gezegd.
Toch merk je op een gegeven moment dat er iets begint te wringen. Altijd rekening houden met anderen lijkt vriendelijk, totdat je merkt dat je jezelf onderweg bent kwijtgeraakt.
Je realiseert dat je vaker ja zegt terwijl je nee voelt. Je houdt rekening met anderen, maar niet met jezelf. Je vermijdt discussies. Je past je aan. En ergens onderweg raak je gefrustreerd.
Misschien herken je het gevoel dat je veel geeft, maar weinig terugkrijgt. Dat je je niet gezien voelt.
Zou het een interessante vraag kunnen zijn; Weet de ander eigenlijk wie jij werkelijk bent? Of kennen ze vooral de versie van jou die zich voortdurend aanpast? En mogelijk al heel je leven?
Pleasen gaat niet over geven maar over verbonden blijven
People pleaser gedrag lijkt aan de buitenkant vriendelijk. Je staat klaar voor anderen, denkt mee, voorkomt gedoe en houdt rekening met wat mensen nodig hebben. Dat zijn op zichzelf mooie kwaliteiten.
Het probleem ontstaat wanneer de aandacht voor de ander zo groot wordt dat het contact met jezelf langzaam naar de achtergrond verdwijnt.
Veel pleasers voelen haarfijn aan wat er in een ruimte gebeurt. Ze merken spanningen snel op, voelen stemmingen aan en weten vaak precies wat iemand anders nodig heeft. Alleen wordt het daardoor ook steeds lastiger om nog te voelen wat er ten diepste in henzelf leeft.
Wat voel ik en waar liggen mijn behoeftes?
Veel pleasers hebben ergens in hun leven geleerd dat verbinding behouden belangrijker was dan zichzelf uitspreken. Dat aanpassen veiliger voelde dan confronteren. Dat rekening houden met de ander meer opleverde dan trouw blijven aan hun eigen gevoel.
Omdat het ooit werkte en hielp om liefde, aandacht, rust of veiligheid te behouden. Pas later ontstaat de keerzijde.
Conflicten worden spannend. Grenzen aangeven voelt ongemakkelijk. Afwijzing komt hard binnen. En langzaam raak je verder verwijderd van wat je zelf voelt, nodig hebt en verlangt.
Waarom dit gedrag ooit slim was
Geen enkel kind wordt geboren als pleaser. Het ontstaat omdat het ooit werkte. Als kind ben je afhankelijk van de mensen om je heen. Je hebt verbinding nodig. Liefde. Veiligheid. Wanneer je opgroeit in een omgeving met spanning, emotionele afstand, hoge verwachtingen of onvoorspelbaarheid, leer je al snel wat nodig is om die verbinding te behouden. Je leest de sfeer. Je past je aan. Je leert wat je beter wel en niet kunt zeggen.
Voor een kind is dat slim gedrag. Maar er ontstaat ongemerkt een overtuiging die later problemen veroorzaakt: De relatie is belangrijker dan ikzelf. Die overtuiging neem je mee naar volwassen relaties. Niet bewust, maar wel voelbaar in vrijwel alles wat je doet.
De verborgen prijs van people pleaser gedrag
Iedere keer dat je jezelf aanpast terwijl je iets anders voelt, raak je een klein stukje verder verwijderd van jezelf. Je zegt dat het niet erg is. Dat je het begrijpt. Dat je het prima vindt. Ondertussen ontstaat er spanning. Frustratie. Vermoeidheid.
Het lichaam weet vaak eerder wat er speelt dan het hoofd. Veel pleasers herkennen klachten zoals piekeren, moeite met keuzes maken, vermoeidheid, spanning in het lichaam ( rugklachten, knarsetandden, slecht slapen). Maar ook een gevoel voortdurend “aan” te staan. Alert zijn.
Niet jezelf zijn kost veel energie. Het vraagt veel om steeds afgestemd te zijn op de buitenwereld terwijl je jezelf onvoldoende hoort.
De pleaser verliest zichzelf niet in de relatie. Hij heeft zichzelf ooit moeten verliezen om de relatie te behouden. Dat is een belangrijk verschil.
Grenzen aangeven voelt groter dan het is
Veel mensen denken dat grenzen aangeven een kwestie van communicatie is. Vaak ligt het dieper. Want wat gebeurt er als je voor het eerst nee zegt? Misschien reageert iemand teleurgesteld, misschien volgt er een discussie…. mogelijk wordt je verlaten.
Voor iemand die gewend is zichzelf aan te passen, kan dit voelen als ongemak, risicovol en ‘gevaar’. Het is er niet maar zo ervaart ons zenuwstelsel het wel. Dat telkens hetzelfde reageert op oude (bekende) ervaringen. Ervaringen waarin verbinding behouden belangrijker was dan eerlijk zijn.
Grenzen aangeven raakt daardoor aan iets ouds: Wat gebeurt er als ik mezelf echt laat zien?
Wanneer zelfliefde een nieuwe vermomming wordt
Wanneer je ontdekt hoeveel je jezelf hebt aangepast, ontstaat er vaak een periode van boosheid. Je begint te zien hoeveel je hebt gegeven. Hoe vaak jij op de tweede plaats stond. Dat inzicht is waardevol.
Maar hier schuilt ook een nieuwe valkuil. Want na jarenlang pleasen slaan sommige mensen door naar de andere kant: Nu kies ik voor mezelf. Vanaf nu ben ik aan de beurt! Nu moeten anderen maar rekening houden met mij.
Dat lijkt op zelfliefde. Maar wie er spreekt is nog steeds hetzelfde kind. Het kind dat nooit werd gezien, wil eindelijk gezien worden. Het kind dat liefde heeft gemist, verlangt alsnog naar vervulling. En zolang dat kind aan het stuur staat, blijft er een slachtofferhouding aanwezig. Ook als die er nu anders uitziet.
Echte volwassenwording begint wanneer je erkent wat je hebt gemist, zonder te blijven wachten tot iemand anders dat tekort oplost. Dan verschuift slachtofferschap langzaam naar eigenaarschap. Je zou het in die zin; persoonlijk leiderschap kunnen noemen.
Eerlijkheid beschermt de verbinding niet
Wanneer je niet eerlijk durft te zijn, weet je meestal prima wat je voelt. De werkelijke vraag is: Wat ben ik bang kwijt te raken als ik eerlijk ben?
Angst voor afwijzing. Conflict. Verlating. Dat zijn geen kleine angsten. Ze raken iets fundamenteels in ons mens-zijn. Wij zijn gemaakt voor verbinding. Maar hier ontstaat wel de paradox. Wat bedoeld is om verbinding te beschermen, vernietigt haar uiteindelijk. Want als je niet eerlijk bent over wat je voelt, kan de ander jou ook nooit werkelijk ontmoeten. Die ontmoet een aangepaste versie. Een veilige versie. Maar niet jou.
Misschien verklaart dat waarom sommige mensen zich eenzaam voelen binnen een relatie van twintig jaar.
Het gaat uiteindelijk niet over pleasen
People pleaser gedrag is zichtbaar gedrag. Het is niet de oorzaak, het is de uitkomst van iets dat veel dieper ligt. Onder pleasen liggen vragen over veiligheid, verbinding, authenticiteit.
Durf jij jezelf te zijn wanneer dat spanning oplevert? Durf je eerlijk te zijn zonder te weten hoe de ander reageert? Durf je trouw te blijven aan jezelf zonder direct de verbinding op te geven?
Pleasen is slechts de ingang. De werkelijke reis gaat over het terugvinden van jezelf. Niet door harder te worden. Niet door egoïstischer te worden. Maar door steeds vaker aanwezig te blijven bij wat je werkelijk voelt, nodig hebt en te zeggen hebt.
Een laatste gedachte
Misschien is de grootste misvatting dat pleasers moeten leren minder te geven. De uitnodiging ligt ergens anders. Leren geven zonder jezelf te verliezen. Leren liefhebben zonder jezelf weg te cijferen. Leren verbinden zonder jezelf aan te passen.
Een gezonde relatie ontstaat niet doordat één persoon zich voortdurend schikt naar de ander. Ze ontstaat wanneer twee mensen zichzelf durven meenemen in het contact. Met hun verlangens, grenzen, verschillen, ongemakkelijk, klunzigheid en waarheid.
Juist daar ontstaat echte verbinding. Niet als iets wat je bouwt of beheert, maar als iets wat zich ontvouwt wanneer twee mensen zichzelf durven meenemen. In hun waarheid. Hun grenzen. Hun begeerte. Want ook seksualiteit en intimiteit groeien daar waar je niet langer hoeft te presteren, aan te passen of te pleasen. Waar je gewoon mag zijn wie je bent.
Herken je jezelf in dit patroon?
Onder people pleaser gedrag liggen ervaringen en overtuigingen die ooit zin hadden. Via een ayahuasca ceremonie weekend of Leela-verwerkingstherapie onderzoek je waar ze zijn ontstaan en maak je opnieuw contact met wat jij werkelijk voelt, wilt en nodig hebt.
Ben je nieuwsgierig? Lees hier meer informatie over ayahuasca of plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek om samen te onderzoeken wat bij je past.
Lieve groet,
Carlijn
