Jaren geleden gaf ik les over volwaardig plantaardig eten. Mijn vaste mantra was: creating new habits. En elke keer opnieuw zag ik hetzelfde gebeuren bij de mensen die ik begeleidde. Het begrijpen was er snel. Maar het daadwerkelijk veranderen? Dat vroeg herhaling, geduld en de erkenning: mijn oude eetpatroon draagt niet bij aan mijn vitaliteit.
Gezond eten is niet simpelweg vaker een appel kiezen in plaats van een koek. Het vraagt dat je leert wat gezonde voeding is en dat je durft te zien wat je oude patronen zijn en wat ze met je doen. Het vraagt interesse en een blijvende herhaling om langzaam een gezond eetpatroon te ontwikkelen. Pas dan kan verandering plaatsvinden. Niets werkt op langer termijn vanuit weerstand of controle.
Dit is niet anders dan het proces van jezelf leren kennen.
Het begint bij erkennen, niet bij begrijpen
Wanneer je werkelijk gaat voelen in plaats van alleen begrijpen, wordt de oorsprong van gedrag voelbaar. En dat geeft jou meer helderheid en inzicht. En dat laat zich ook zien in de buitenwereld.
Maar dan begint het volgende wat uitdagend kan zijn; Je keert terug naar je dagelijks leven. Naar dezelfde omgeving, dezelfde mensen, dezelfde dynamiek. Alleen voel jij inmiddels iets anders.
Je omgeving beweegt niet automatisch mee
Dit is voor veel mensen één van de meest verwarrende fases in een proces van jezelf leren kennen. Je begint jezelf beter te zien. Je merkt wanneer je over je grenzen gaat. Wanneer je iets doet uit gewoonte, uit aanpassing, vermijding of uit verantwoordelijkheid voor anderen.
Je voelt dat het klopt omdat het resoneert met je lichaam, met je intuïtie, met je hart. Het is een coherent gevoel en dat is ook moeilijk onder woorden te brengen. Maar je ervaart hier over het algemeen minder angst of weerstand en meer innerlijke rust.
Je wordt steeds meer jezelf en je koppelt je hiermee los van de rollen die je lang hebt bekleed. Maar de buitenwereld blijft hetzelfde.
Je partner reageert zoals altijd.
Collega’s verwachten wat ze altijd verwachtten.
Vrienden herkennen jou misschien niet meer helemaal in wie je aan het worden bent.
Soms is er onbegrip of verwarring. En soms voelt jouw verandering voor anderen zelfs als een bedreiging.
Relaties, gezinnen en werkplekken ontwikkelen in de loop van de tijd hun eigen dynamiek. Rollen raken verdeeld, verwachtingen worden impliciet, en zonder dat iemand het bewust doorheeft wordt er op elkaar afgestemd.
Als jij dit doet, dan doe ik dat en zo houden we een dynamiek – los van of deze harmonieus of destructief is – in stand.
Wanneer één persoon begint te veranderen, grenzen gaat aangeven en minder automatisch meebeweegt, raakt dat de bestaande dynamiek. Systemen proberen dan vaak terug te bewegen naar wat bekend is. Omdat een vertrouwde dynamiek veiliger voelt dan verandering.
Voor degene die verandert kan dat een eenzame fase zijn. Je gaat jezelf beter leren kennen en je voelt het vertrouwen groeien. En tegelijkertijd lijkt de wereld om je heen nog niet mee te bewegen. Dan kunnen twijfels opkomen.
Ben ik wel op de goede weg? Glij ik niet verder af als ik echt voor mezelf kies?
Deze twijfels horen bij deze fase. Het is geen signaal dat je op het verkeerde pad zit. Het is een teken dat je jezelf serieuzer bent gaan nemen dan je gewend was.
Je wilt en kunt simpelweg niet meer terug naar hoe het was. Je oude houvasten worden langzaam losser, terwijl het nieuwe nog vorm moet krijgen. Dat voelt onwennig en tegelijkertijd ook kloppend.
En juist de mensen die gewend zijn sterk te zijn, verantwoordelijkheid te dragen en voor anderen te zorgen, ervaren deze fase vaak intens. Hun stabiliteit is een groot deel van hun leven gebouwd op doorgaan, zichzelf reguleren en voor de ander klaarstaan. En nu vraagt het leven iets anders; verantwoordelijkheid nemen, niet langer alleen voor anderen, maar voor jezelf.
Oefenen, net zoals spieropbouw
Herinner je de eerste keer dat je enthousiast een sport begon? De dag erna kon je nauwelijks uit bed van de spierpijn. Zes maanden later doe je diezelfde sport drie keer per week, met energie en beheersing. Je ervaart kracht waar eerst alleen pijn was.
Leren voelen en trouw blijven aan jezelf werkt precies zo.
– Waar je vroeger automatisch in de verdediging schoot, kun je nu je eigen gedrag herkennen en er met begrip naar kijken.
– Waar je altijd wilde controleren, ontdek je dat er een rust in jezelf bestaat die geen controle nodig heeft.
– Waar je gewend was het altijd goed te laten lijken, merk je dat je eigenwaarde niet langer afhangt van de reactie van een ander.
Dit zijn meestal geen grote dramatische doorbraken, maar kleine verschuivingen, dag na dag.
Elke keer dat je een grens aangeeft waar je eerder zweeg.
Elke keer dat je rust neemt waar je voorheen doorduwde.
Elke keer dat je eerlijk zegt wat er in je leeft.
En ja, soms word je hier moedeloos van. De gedachte ‘wanneer houden deze emoties of dit verdriet eens op?’ komt voorbij. Of misschien: ‘ik zou willen dat ik niet wist wat ik nu wel weet.’ Deze fases zijn menselijk en herkenbaar voor velen die je vooraf zijn gegaan.
Wanneer je eenmaal begint te zien wat er werkelijk in je leeft, kun je niet meer helemaal terug naar hoe het was. Je voelt eerder aan wanneer iets niet klopt. Je neemt je de emoties en sensaties, die sneller opkomen dan woorden nu serieus; de spanning in je borst, een verhoogde hartslag, de knoop in je maag, de hoofdpijn die snel opzet, de spanning op je kaken.
Wat er innerlijk verandert werkt door in relaties
Wat eerst vooral in je lichaam voelbaar wordt, blijft niet binnenin. Het werkt door in hoe je spreekt, hoe je reageert en hoe je je verhoudt tot de mensen om je heen. Juist daar wordt zichtbaar wat er werkelijk verandert.
Sommige relaties verdiepen zich. De ander wil meegroeien en ook zichzelf beter leren kennen. Er is wederzijds begrip en respect.Vertrouwen en verbinding worden hersteld en bevestigd.
Andere relaties komen onder spanning te staan. Wat meestal al in de onderstroom aanwezig was wordt nu vergroot. En soms realiseer je dat een verbinding vooral kon bestaan zolang jij jezelf aanpaste aan een bepaalde dynamiek.
Je kon jezelf vroeger voorbijlopen en nu niet meer. Je bent eerlijk naar jezelf en kunt niet meer doen alsof. Wat je hier doet is leren eigenaarschap te nemen, hoe ongemakkelijk het soms ook voelt.
Het dagelijks leven is de grootste les
Niet de ceremonie, de therapiesessie, de gesprekken bij een psycholoog of de ervaring van een diepe ademsessie.
Het dagelijks leven is waar het oefenen plaatsvindt. In het eerlijk delen aan de keukentafel. In de vergadering waarbij je voelt dat iets niet klopt. In het moment dat je moe bent en toch de neiging hebt om over je grenzen heen te gaan.
Voelen, ruimte nemen, dan pas reageren. Mogelijk pas een dag later.
En je valt terug in oud gedrag, gegarandeerd. Maar je herkent het en je probeert het opnieuw. Net zoals je soms toch de koek kiest en de volgende ochtend weer begint met een bewuste, gezondere keuze.
Verandering vraagt herhaling. En herhaling vraagt geduld en een milde blik. Een knipoog naar jezelf tussen de tranen of frustratie door. Het is iets wat we snel vergeten. Jezelf afwijzen of bekritiseren is namelijk velen malen makkelijker dan de zachte hand.
Wanneer je dit proces een tijd beoefent, dan gebeurt er nog iets anders. Onder alle emoties, patronen en oude reacties komt langzaam meer ruimte vrij waar een andere vraag zich vormt.
Hoe geef ik mijn leven meer betekenis?
Door dit proces van ontmanteling en zelfonderzoek, wat lang niet altijd gemakkelijk is, komen veel mensen uiteindelijk bij diepere zingevingsvragen uit;
Waar wil ik mijn energie en aandacht aan geven?
Als ik volledig mijzelf ben, hoe zou dat zijn?
Deze vragen worden voelbaar wanneer er ruimte ontstaat om werkelijk aanwezig te zijn bij jezelf. Wanneer het je steeds vaker lukt om even op de twee achterpoten van je stoel te wiebelen en uit het raam te staren. Ruimte maken tussen de constante gedachtes, zodat de rust die ook in jezelf aanwezig is, een kloppend antwoord zal geven.
Wanneer je omgeving je niet kan volgen
Je bent enthousiast of overspoeld door het diepe contact wat je met jezelf hebt ervaren in ceremonie en dat wil je delen. Er is iets in jou levend geworden en mogelijk kijk je nu ook met meer ‘wakkerheid’ naar je partner of omgeving. Je hoopt dat de mensen die dichtbij je staan nu ook begrijpen waarom bepaalde dingen niet meer kloppen zoals voorheen.
Je merkt dat je zou willen dat de mensen om je heen meevoelen wat jij ervaart. Maar hier komt een belangrijke; je kunt niet van je omgeving verwachten dat zij meeveranderen.
Iemand laten begrijpen wat jij ervaart zonder dat zij het zelf hebben gevoeld, is als uitleggen aan iemand die nooit kleuren heeft gezien hoe paars eruitziet.
‘Oh, dat is gewoon een beetje blauw en rood samen; paars’. Het gaat niet. Een eigen lichamelijk beleefde ervaring, is niet over te dragen via woorden.
Wat kun je wel doen?
Je eigen pad blijven bewandelen en eerlijk blijven naar jezelf. En door dat te doen — met vallen en opstaan — laat je zonder woorden aan je omgeving zien wat het betekent om bewuster te zijn van jezelf.
Dat pijn en angst toelaten niet het einde is, maar een doorgang naar meer rust, helderheid en verbinding met jezelf.
Dat verandering niet automatisch een slecht scenario oplevert.
Dat veiligheid zit in het kennen van jezelf.
Dat is het enige wat je werkelijk kunt doen. Een voorbeeld zijn.
Jezelf leren kennen en bewust aanwezig blijven bij wat je zegt en doet is een beoefening die nooit af is. En je bewandelt jouw pad omdat je niet meer anders wilt. Omdat dit de enige manier is om te ervaren hoe het is om mens te zijn. Vrij van angst en gedreven door nieuwsgierigheid en verbinding met jezelf.
Lieve groet,
Carlijn
Wat zichtbaar wordt in een ayahuasca plant ceremonie vraagt aandacht in het dagelijks leven. Daarom biedt ik verdere ondersteuning en verdieping via individuele Leela-sessies. Hier komt verdieping, verheldering en integratiewerk samen. Het helpt om ruimte te blijven maken voor wat zich in jou heeft geopend.
Wil je meer informatie over het ervaren van een ayahuasca ceremonie weekend of het 1;1 werken aan jezelf in een Leela-traject? Neem contact op via deze pagina.
