Rouwen is een weg van heling, loslaten en groei
De rauwe werkelijkheid van ons kwetsbare bestaan komt vaak binnen via verlies, de vergankelijkheid van alles en iedereen. Iets waar niemand onderuit komt.
We maken allemaal momenten mee die ons diep raken. Soms begrijpen we pas jaren later hoeveel impact ze hebben gehad. Maar hoe kun je rouw echt toestaan wanneer je hebt geleerd om je gevoelens te onderdrukken?
Rouw komt nooit voorzichtig binnen. Ze staat zomaar in de kamer, zonder waarschuwing. Vaak precies op het moment waarop je nog helemaal niet de ruimte hebt om haar te ontvangen. Het voelt als een schok, een aardbeving die heel je leven op zijn kop zet. En dan doen we vaak wat we hebben geleerd: doorgaan.
Tijd heelt alles, zeggen we dan. Maar dat is niet zo. Het zorgt er vooral voor dat we verbergen wat juist gezien, doorvoeld en verwerkt wil worden. In mijn werk, en in mijn eigen leven, zie ik dat rouw geen methode heeft. Het is iets dat erkend wil worden. En om alle gevoelens toe te staan is er aandacht, ruimte en veiligheid nodig.
Tijd heelt niet alle wonden, doorvoelen wel
Rouw is vaak ook veel ouder dan het verhaal dat we eraan koppelen. Het begint niet wanneer iemand sterft en ook niet wanneer een relatie eindigt. De gevoelens van verlies en leegte ontstaan al veel eerder, daardoor herken je het.
Bijvoorbeeld in de jaren waarin je als kind leerde dat tranen lastig waren. Dat gevoelig zijn betekent dat je zwak bent, of een slappeling. Dat je je moest aanpassen aan de behoeften van anderen terwijl jouw eigen ruimte nog moest ontstaan.
De tranen die toen niet konden stromen leven nog in je lichaam. Ze wachten. Soms decennia. Wanneer iemand tijdens een sessie bij die laag komt – of het nu via Leela-werk is of tijdens een ayahuasca-proces – wordt de diepte van deze vastgezette emoties voelbaar. Dat is het begin van verwerking en heling.
En toch blijven we rouw vaak tegenhouden. Want rouw brengt ons rechtstreeks in contact met het deel van onszelf dat we niet kunnen controleren. Rouw laat zich niet sturen. Het trekt je naar binnen, haalt lagen omhoog die je jarenlang hebt vastgehouden, en laat zien dat je niet zo onkwetsbaar en zelfstandig bent als je zou willen geloven.
Die kwetsbaarheid is waar het lichaam spanning op zet en dat voel je zowel fysiek, mentaal als emotioneel.
Daaronder ligt een overtuiging die bijna iedereen draagt, bewust of onbewust:
“Als ik dit toelaat, val ik uit elkaar … en misschien ben ik niet meer de persoon die ik nu ben.”
Deze overtuiging is gegroeid in het lichaam, niet vanuit het hoofd. Het is gevormd door momenten in je babytijd, kindertijd of jeugd. Waar destijds geen bedding was voor jouw emoties. Jouw systeem leerde toen: “Voelen is te groot, te gevaarlijk of te onveilig.”
Het is een beschermingsmechanisme dat je jarenlang heeft geholpen te overleven.
Maar wanneer rouw zich aandient, zegt het lichaam eigenlijk: “Ik ben eraan toe om gezien te worden.”
En tegelijkertijd fluistert de oude bescherming: “Niet doen. Te pijnlijk. Te riskant.”
Daar tussenin bevindt de mens zich wanneer rouw aanklopt. Rouwen toestaan vraagt dus niet alleen om moed, maar ook om het doorzien van deze overtuiging. Want onder die bescherming ligt wat heling mogelijk maakt: contact met jezelf door het hart weer te openen.
De vele lagen van rouw
Rouw heeft vele gezichten.
Het kan gaan om het verliezen van een dierbare.
Om het einde van een relatie waar nog liefde zat maar geen toekomst meer.
Om het stukje van jezelf dat je in jarenlang gepassioneerd werk hebt achtergelaten.
En soms rouw je om delen van jezelf. Dromen die je niet hebt waargemaakt, woorden die je nooit hebt uitgesproken of keuzes die je niet durfde te maken.
Het verlies van gezondheid is ook een vorm van rouw. Wanneer je ineens merkt dat je niet meer alles kunt dragen zoals je dat altijd deed. Dan rouw je, naast om wat er wegvalt, ook om de identiteit die jarenlang vanzelfsprekend leek.
En misschien wel één van de meest bittere vormen van rouw: het verlies van contact met je kind. Of het nu het leven was dat jullie uit elkaar heeft gedrukt, of omdat je kind is gestorven.
Een datum, een foto of een specifieke geur brengt je volledig terug bij alles wat nog leeft in jou. We rouwen om wat we nooit meer kunnen delen, om wat is geweest en nooit meer zal zijn.
Het is confronterend. Er komen gevoelens op die je niet kunt sturen: spijt, leegte, schaamte, schuld, woede. Ze overspoelen je vaak op onverwachte momenten. Zomaar in de supermarkt bij het afwegen van een zak appels of wanneer je een koffie afrekent bij een tankstation.
Het hoort bij rouw. Het laat zien dat je mens bent en dat je hebt liefgehad.
Rouw en verlies zijn voor ieder mens belangrijke ervaringen. Het zijn momenten van loslaten en transformatie. Ze geven ons de kans om stil te staan bij wat er werkelijk toe doet. Ze laten ons terugkijken op onze relaties en herinneren ons aan wat werkelijk zingeving betekent.
Rouwen toestaan kan soms voelen als een beerput die je opentrekt waarvan je afvraagt of je daar nog uitkomt. Maar in de diepte van dit verdriet ligt altijd een kans op heling. Een herinnering dat liefde nooit verloren gaat. En dat alles een fase is waarin jij ervaart met het hart open.
De cirkel van het leven erkennen geeft rust en verzachting
In het innerlijk werk met de Cirkel van het Leven zie ik hoe belangrijk rouwen is. Het is rouwen is gekoppeld aan elke vorm van loslaten. Zo hebben de geboorte en het sterven dezelfde stroom.
De eerste adem die je als mens neemt en de laatste adem die je ooit zult uitblazen. En daartussen liggen alle vormen van verlies en nieuwe beginnen.
In ceremonies reizen mensen door de fases van de cirkel van hun leven heen. Zo kan iemand teruggaan naar de eigen geboorte, de wonderlijke transformatie voelen van ineens zelf moeten ademen voor zuurstof, in een wereld die nog onbekend is. Of de kwetsbaarheid voelen om afgescheiden te zijn van de moeder of van je tweelingbroertje of zusje. Een geboorte kan in die zin voelen als zowel een sterven als een nieuw begin.
Het rouwen en de opgespaarde tranen die tijdens plant-ceremonies of via Leela-sessies voelbaar worden komen vaak vanuit deze vroege prille ervaringen omhoog. De eerste momenten van jouw bestaan vormen een basisritme die je hele leven meebeweegt. Wanneer je dit ritme van jezelf weer omarmt kan dat voelen als zowel rouw als heling. Het verdriet om wat je nooit hebt gezien of ontdekt in jezelf zorgt voor erkenning van de delen die je nu pas – als volwassene – terugvindt. Je ervaart hoe alles wat je hebt doorgemaakt samenhangt. Dat brengt compassie, rust en vertrouwen in het leven.
Het herbeleven van stervensprocessen in een ayahuascareis of tijdens Leela laat zien hoeveel we in ons dragen dat nooit een stem heeft gekregen. Soms komen ervaringen van sterven vanuit familieleden voorbij of uit vorige levens. En soms gaat het om een oud deel van jou dat nu symbolisch klaar is om te sterven. Het maakt ruimte voor iets dat jaren op erkenning heeft gewacht. Het afsluiten van een hoofdstuk om een nieuwe levensfase te ontdekken.
Rouwen heeft zijn eigen proces
Rouw heeft geen schema, maar het lichaam weet precies hoe rouw werkt. Wij zijn degenen die het meestal tegenhouden. De mind wil het liefst verder en wegblijven van de pijn. We blijven functioneren, geven, volhouden, maar het lichaam wacht geduldig en komt met een signaal zodra het moment rijp is om de echte diepere emoties te doorvoelen.
Rouwen is het diep verdriet toelaten dat gepaard gaat met diverse fases en emoties. Elisabeth Kübler-Ross heeft hier veel over geschreven en gedeeld. De fases zijn: woede, ontkenning, onderhandelen, verdriet of depressie en aanvaarding.
- Ontkenning helpt eerst om de klap te verzachten. Het systeem maakt de werkelijkheid tijdelijk kleiner zodat je niet overspoeld raakt.
- Boosheid ontstaat wanneer de realiteit begint door te dringen. De pijn zoekt een uitweg en richt zich soms op jezelf, soms op de wereld.
- Onderhandelen is een poging om grip te krijgen op iets wat niet meer te veranderen is. Het denken zoekt naar verklaringen of voorwaarden om het verlies ongedaan te maken.
- Verdriet of depressie brengt het besef van het verlies in volle kracht binnen. Dit is vaak het meest stille en kwetsbare deel van rouw.
- Aanvaarding is geen instemming met het verlies, maar het erkennen van de werkelijkheid zoals die nu is. Het betekent dat je genoeg draagkracht hebt opgebouwd om verder te kunnen leven mét dit verlies.
Rouwen toestaan is eerlijk en transformatief. Het zorgt dat je bewust, met een open hart, wilt leven. Want alleen dan kun je geven en ontvangen. Sta jezelf toe om te voelen wat nog steeds op jouw aandacht wacht.
Heb je vragen of herkenning na het lezen van deze blog? Wil je hierbij ondersteuning vanuit een ayahuasca plant proces ceremonie of via de route van een individueel Leela-traject?
Neem gerust contact op via info@revermannshares.nl,meld je aan via de agenda of stel je vraag via het contactformulier.
Warme groet,
Carlijn
